Stowarzyszenie Polaków Gagauzji Komrat   

ul. Sportiwnaja 14/11
MD-3805 Komrat
Tel-fax 0037329822447
0037369628765
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Stowarzyszenie zarejestrowano 08. września 2004 r. pod numerem153,
 ze zmianą 12. lutego 2013 r. w Wydziale Prawny Gagauzji.
 
 Cele stowarzyszenia:

- nauka i rozpowszechnianie języka polskiego, zwyczajów i tradycji, historii i kultury narodu polskiego, jak również uczestnictwo mniejszości polskiej zamieszkałej w Gagauzji / Republice Mołdawii w życiu lokalnym i ogólnomołdawskim;
- poszerzanie świadomości i ochrona praw przysługujących członkom Stowarzyszenia; sprzyjanie rozwojowi związków kulturalnych, ekonomicznych itp.
Poza działalnością kluczową aktywność Stowarzyszenia obejmuje cykliczne imprezy z okazji tradycyjnych świąt narodowych polskich oraz uczestnictwo w uroczystościach i konkursach na poziomie krajowym (ogólnomołdawskim).

Lista uroczystości i zadań w roku 2015:

-10-lecie zespołu tańca Polacy Budziaka wrzesień
-Biała szkoła grudzień
-Konkurs historyczny dla dorosłych kwiecień
-wycieczka po Mołdawii listopad
-wyjazd kolonijny dzieci lipiec
-wyjazd kolonijny dzieci sierpień
-Wielkanoc kwiecień
-Święto Rodziny maj
-Klub filmu polskiego co miesiąc
-Audycja radiowa Polska Fala co miesiąc
-Festiwal Polska Wiosna w Mołdawii maj
-Konkurs Parki Narodowe listopad
-Dzień Dziecka czerwiec
-Dzień Konstytucji 3 maja 1791 maj
-Dzień Polonii maj
-Dzień Europy maj
-Zakup strojów szlacheckich dla zespołu lipiec
-Uroczyste zakończenie roku szkolnego maj
-Wyposażenie klasy informatycznej w Mołdawskiem lipiec

Liceum w Komracie
(wspólnie ze stowarzyszeniem Odra-Nieman z Wrocławia)

-Remont klasy polskiej lipiec
-wycieczka do Polski („Trzy stolice”) październik
-Sportowe spotkanie Polonii mołdawskiej Wrzesień
-Warsztaty taneczne sierpień
-Kontynuacja działalności zespołu tanecznego cały rok
-Szkoła języka polskiego dla dzieci listopad
-Dzień Niepodległości listopad
-Andrzejki listopad
-Mikołajki grudzień
-Jasełka grudzień
-Spotkanie opłatkowe grudzień

Stowarzyszenie Polaków Gagauzji (Mołdawia) założone zostało w sierpniu 2004 roku.
W momencie rejestracji liczba członków stowarzyszenia liczyła 152 osoby polskiego pochodzenia, z których 42 to dzieci. Na początku listopada 2004 roku w Komracie otwarta została sobotnio-niedzielna szkoła języka polskiego. Zajęcia w szkółce prowadziły nauczycielki Katarzyna Grudzińska i Wioletta Wiśniewska, które przyjeżdżały z Kiszyniowa. W 2005 roku liczba członków stowarzyszenia wzrosła do 212 osób. W tym samym roku napisaliśmy podanie do Centralnego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli o skierowanie do nas nauczyciela języka polskiego. W sierpniu 2005 roku została otwarta klasa języka polskiego w mołdawskim liceum w Komracie, w którą prowadziła nauczycielka wysłana z Polski przez CODN, Agnieszka Kapral. Sala, którą otrzymaliśmy do dyspozycji, była w stanie wymagającym pilnego remontu (brakowało nawet szyb w oknach). Dzięki członkom stowarzyszenia i Ambasadzie RP w Kiszyniowie.

Przeprowadzony został remont i rozpoczęły się regularne zajęcia. Wśród niewielu mieszkających tutaj Polaków zachowały się tradycje polskiej kultury i znajomość języka polskiego. Dzięki temu, że zaczęli uczęszczać na zajęcia w klasie polskiej,  dzieci, jak i dorośli mieli możliwość pierwszego zetknięcia się z żywym językiem polskim, z polską kulturą. Spowodowało to wzrost zainteresowania własnym narodowym pochodzeniem, pojawiło się zrozumienie ważnej roli, jaką owa polska klasa spełnia w tutejszym środowisku Polaków. Mieszkający tutaj Polacy zaczęli zabiegać o to, aby w dokumentach przywrócono im zapisy informujące rzetelnie o ich polskiej narodowości, gdyż w minionej epoce wymuszano formalne deklarowanie się jako przynależący do innych narodowości. Najstarszy uczeń miał 72 lata. Najmłodszą grupę tworzyły dzieci w wieku 5-6 lat. Na 2005 roku datuje się też początek współpracy ze Wspólnotą Polską. Pierwsze Boże Narodzenie (Jasełka) i Wielkanoc według polskiej tradycji były obchodzone właśnie w polskiej klasie. W tym samym roku zorganizowany został pierwszy wyjazd naszych dzieci do Polski. Po powrocie z Polski dzieci stwierdziły, że podczas tego wyjazdu zrozumiały po raz pierwszy, że mają osobiście jakiś związek z Polską. Również w 2005 roku założony został dziecięcy zespół taneczny „Polacy Budżaka” (od nazwy Budżak – terenu stepów, gdzie dziś znajduje się miasto Komrat). W początkowym okresie zespół liczył 12 osób. Pierwsze próby w zespole odbywały się w mieszkaniu prezesa. Pierwszą okazją do występu naszego nowego zespołu dziecięcego był Festiwal „Polska Wiosna w Mołdawii” w 2005 roku. W końcu 2005 roku przy stowarzyszeniu otwarta została filia Stowarzyszenia Medycznego z Bielc.

W 2006 roku nasze dzieci brały udział w konkursie „Kresy”, zajmując na nim pierwsze miejsce – laureat konkursu zakwalifikował się do kolejnego etapu konkursu w Polsce i jednocześnie reprezentował całą Mołdawię. W tym samym roku zespół taneczny brał udział w festiwalu „Bukowińskie Spotkania ze Sztuką” w Rumunii. Zespół zaczął być zapraszany  na wszystkie koncerty organizowane u nas, w Gagauzji. Rozpoczęliśmy współpracę z organizacjami takimi, jak Stowarzyszenie do Walki z Kalectwem z Przemyśla, które rozpoczęło za naszym pośrednictwem dostarczać do Gagauzji pomoc humanitarną, w tym n.p.: leki, wózki inwalidzkie. W lipcu 2006 roku odbył się II Kongres Polonii Medycznej w Częstochowie, w którym brali udział dwaj lekarze z naszego stowarzyszenia. Współpracowaliśmy też z Polakami, którzy przyjechali do Mołdawii w ramach unijnego  programu EUBAM – mieli oni swą siedzibę u nas w Komracie. Polacy z EUBAM-u uczestniczyli w życiu kulturalnym Polonii oraz brali udział we wszystkich bieżących wydarzeniach i uroczystościach świątecznych.
W 2007 roku stowarzyszenie liczyło 223 członków. W tymże roku z powodzeniem zdał egzaminy w ambasadzie i wyjechał na studia do Polski pierwszy uczeń naszej szkółki. Pierwszy raz w 2007 roku ukazał się też w telewizji gagauskiej program o Stowarzyszeniu Polaków Gagauzji. Wraz z polską ambasadą stowarzyszenie zorganizowało w Komracie dwie wystawy polskich malarzy, a także wystawę rodziny malarzy – członków naszego stowarzyszenia, Siergieja i Swietłany Kupowych. Rozpoczęliśmy współpracę z organizacjami i instytucjami z Polski: Szkołą Podstawową nr 5 z Przemyśla, organizacją Pro-Akademia z Łodzi, Małopolskim Towarzystwem Oświaty w Nowym Sączu. Dla zespołu tanecznego uszyte zostały pierwsze stoje ludowe – do poloneza. W ciągu 2007 roku braliśmy udział w 40 różnych imprezach. Nasz uczeń ponownie zajął 1. miejsce w konkursie „Kresy” a następnie wziął udział w etapie finałowym konkursu w Polsce. Dwie nasze uczennice zajęły pierwsze miejsca na Olimpiadzie Języka Polskiego w Kiszyniowie.
W 2008 roku braliśmy udział łącznie w 61 imprezach, które organizowane były przez nas lub gościnnie byliśmy na nie zapraszani. Zorganizowaliśmy m.in. Dzień Polskiego Kina i Dzień Kultury Polskiej i Języka Polskiego. Odbywało się to w formie przedstawień w szkołach na terenie całej Gagauzji. Dzięki tym przedstawieniom przybliżyliśmy kulturę i tradycje polskie. Dużą pomocą służyła nam wówczas nauczycielka języka polskiego Pani Justyna Jancz. Organizacja Caritas za pośrednictwem naszego stowarzyszenia przekazała pomoc humanitarną dla dzieci-inwalidów w Gagauzji. Pomoc przekazaliśmy bezpośrednio potrzebującym dzieciom. Dodatkowo zaś z koncertem wystąpiły nasze dzieci ze stowarzyszenia. Na zaproszenie przyjeżdżały do nas dzieci z Płocka, które występowały z koncertem w Komracie. Realizowaliśmy też dwa projekty: „Śladami Sienkiewicza” – wyjazd śladami bohaterów trylogii (Chocim, Zbaraż, Kamieniec Podolski itd.) oraz „Spotkania w Raszkowie”. Zespół „Polacy Budżaka” wyjeżdżał z koncertem do Styrczy – polskiej wioski na północy Mołdawii. Ponownie w konkursie „Kresy” zdobyliśmy 1. miejsce, a dwie uczennice zdobyły 1 miejsca na olimpiadzie polonistycznej. W roku 2008 pierwsi przedstawiciele naszego stowarzyszenia otrzymali Kartę Polaka.
W 2009 roku ponownie pomoc humanitarną za naszym pośrednictwem przekazywał Caritas. W ramach współpracy ze szkołą w Przemyślu grupa naszych dzieci została zaproszona do tego miasta. Uczestnicy wyjazdu podczas pobytu w Rzeszowie uczęszczali do polskiej szkoły i mieszkały u polskich rodzinach. W tym samym roku dzięki naszemu stowarzyszeniu na miejscowym Uniwersytecie w Komracie zorganizowany został wykład na temat: „Polska kultura oraz jej powiązania z innymi kulturami”, który wygłosił zaproszony profesor z Warszawy. Do Komratu przyjeżdżały grupy studentów z Polski, którym pomagaliśmy w nawiązywaniu kontaktów z miejscowymi władzami i organizacjami. Jedna z tych grup zrealizowała film „Gagauzja – biała plama na mapie Europy”. W 2009 roku pisaliśmy wniosek do Ministerstwa Spraw Zagranicznych o dofinansowanie na budowę toalety w liceum, w którym znajduje się polska klasa (nie było jej w ogóle). Na ten cel  otrzymaliśmy wsparcie finansowe.

W roku szkolnym 2009/2010 do naszej szkółki nie został skierowany z Polski nauczyciel języka polskiego. Przekazywaliśmy ponownie nasze prośby o przysłanie nauczyciela. W  odpowiedzi na nie przyjechały 4 wolontariuszki. Jedna z nich przygotowała w ciągu trzech miesięcy 8 osób, które otrzymały Kartę Polaka. Dzięki temu mogliśmy nie utracić klasy w liceum – jednej z najlepiej wyposażonych klas w całej Gagauzji. Ponownie na studia do Polski zdał uczeń z naszej szkółki. Dwie osoby, które studiowały tutaj w Mołdawii, wyjechały na praktyki do Polski.

W 2009 roku realizowanych było 5 projektów, na które otrzymaliśmy dofinansowanie. Zaczęliśmy prowadzić badania w Archiwum w Kiszyniowie, które dotyczyły  śladów polskich na południu Mołdawii.
W 2010 roku przyjechał ponownie nauczyciel z Polski. Do Polski zaś wyjechał na studia  członek naszego stowarzyszenia. Dzieci, które należą do naszego stowarzyszenia, w swoich szkołach prowadziły lekcje, których temat brzmiał: „Polska – historia i kultura”. Nasze stowarzyszenie zajmuje się też poszukiwaniem przodków Polaków z Polski, którzy kiedyś mieszkali w Gagauzji. Spośród tych osób Pan Rejkowski mieszka obecnie w Niemczech, natomiast Pan Jurij Taści mieszka w Polsce.

Nasze stowarzyszenie współpracuje z takimi polskimi organizacjami w Mołdawii, jak: „Polska Wiosna w Mołdawii”, Koło Polskich Rodzin w Grigorówce, Koło Polskich Rodzin w Styrczy, Dom Polski w Bielcach. Jako pierwsi zorganizowaliśmy wyjazd dla emerytów do Polski, podczas którego w ciągu 10 dni uczestnicy odwiedzili 4 miasta w Polsce. Pierwsze Spotkanie Sportowe Polonii Mołdawskiej (Spartakiada) odbyło się w Komracie. Na koniec 2010 roku z naszego stowarzyszenia 23 osoby posiadały Kartę Polaka, zaś kilkanaście osób przygotowuje się do tego egzaminu.


W 2011 roku nasze stowarzyszenie liczyło 256 członków. Kolejny członek organizacji rozpoczął studia w Polsce, natomiast uczestnik olimpiady języka polskiego zajął na niej drugie miejsce. Zorganizowaliśmy projekty „Bajki Ignacego Krasickiego” , Spotkanie Sportowe Polonii Mołdawskiej. Zaczął ukazywać się na wizji w kanale mołdawskiej telewizji  program o Polonii. Otworzyliśmy klub kina polskiego. We wrześniu zorganizowaliśmy wyjazd do Wrocławia. Nasz zespół uczestniczył w 15. światowego festiwalu polskiego tańca w Rzeszowie.
W 2012 roku 54 osoby otrzymały Karty Polaka. Jedna osoba dostała się na studia na Uniwersytet, dwie osoby ukończyły liceum Splor w Nowym Sączu. Dzięki stowarzyszeniu częściowo zostały wymienione okna w Domu Kultury w Komracie. W regionalnej telewizji cały czas ukazuje się nasz program, działa klub polskiego kina. Zorganizowaliśmy konkursy “Polskie Miasta” oraz “Co Państwo wiedzą o Polsce”, w którym brali udział nie tylko uczniowie polskiej klasy, ale także uczniowie komrackich szkół. Po raz pierwszy odbyła się szkoła języka polskiego dla dzieci. Uczestniczyliśmy w dożynkach w gminie Wiązownia. Dzięki stowarzyszeniu została podpisana umowa partnerska pomiędzy gminą Wiązownia i Beszgioz. Został zorganizowany wyjazd dla dorosłych do Zakopanego i Krakowa. Wzieliśmy udział w corocznych imprezach: Akermański polonez, Dzień Europy, Etnofestiwal, Święto  Niepodległości, Festiwal wina w Komracie.

W latach 2013-14 dzięki stowarzyszeniu do liceum sportowego w Komracie został zakupiony i zamontowany sprzęt do gotowania w stołówce. Zespół tańca polskiego wziął udział w 16 międzynarodowym festiwalu zespołów tańca polskiego w Rzeszowie, który organizuje Wspólnota Polska. Zorganizowane zostały wyjazdy do Kłodzka, Krynicy, Słowacji i Czech. Zwiększyła się liczba członków stowarzyszenia, posiadających Kartę Polaka.

We wrześniu 2014 roku stowarzyszenie świętowało dziesięciolecie. Po raz pierwszy w Mołdawii w mołdawskim liceum im. Eminescu w Komracie język polski nauczany jest jako drugi język obcy. W ciągu ostatnich dwóch lat stowarzyszenie współpracowało z organizacją z Austrii. Celem projektu był zakup kóz dla ubogich rodzin. W styczniu 2015 roku członkami stowarzyszenia były 262 osoby, z których 72 posiadają Karty Polaka. W ostatnich czasach bardzo dużo młodych rodzin wyjeżdża do Rosji na stałe.